Jimbere

Kirundi French English
ubuzima

« Mu gihe ukuvuga ibijanye n’igitsina bitijukiwe, hobura inda z’indaro gute mu ngo … ? »

Uzawumva ngo : « Mviraho, twara utamena. Subira ku wayiguteye ntitukigukeneye muri uru rugo kuko uratumaramaje mu muryango, » nk’uko umenga wewe umuvyeyi warugurukiye umwana wawe murayaga ibijanye n’ubuzima ndoragitsina kuva akiri muto. wakoze iki kugira umwana wawe ntatware iyo nda ? Eee, izo ni ingaruka ziboneka mu ngo zitagiramwo ikiyago hagati y’abana n’abavyeyi. Njebas  aratuvunira akagohe. 

Ehe ndabira, umuvyeyi avyuka agenda, ntazi iy’umwana wiwe yirirwa. Atashe nta mwanya afata wo kuyaga nawe. Umwana yiriwe mu bagenzi birigwa baroshanya utuntu n’utundi, canke biriwe barirabira kuri za enterineti vya bividewo bahuza ibitsina. Kumbure hari igihe avyerekwa n’abahungu, kubera atarakeburwa n’abavyeyi ngo amenye ivyo ari vyo, baca bashaka kubisubiramwo. Abigira rimwe, kabiri, ubwa gatatu aba asigaye abikora kurusha abubatse. Ntaco wakoze mu kumuha indero runtu, wabona azanye inda y’indaro ngo : mviraho, subiza iyo wayikuye, uraramaramaje umuryango nk’uko umenga ivyo yakoze hari ico wari warabimubwiyeko ? Woba wari waramwegereye uramuganiriza akarenga ku vyo azi ? Ahibambewe! Kumbure iyo umuha ikiyago ivyo guhuza ibitsina yari kuba azi ivyo ari vyo n’ingaruka zirimwo, akabitinya.

Ryari nariko ndayaga n’umugenzi. Ku bijanye n’ikiyago kiba hagati y’abana n’abavyeyi, n’inda z’indaro zibonekeza mu ngo, yagize ati : « Abavyeyi muri iki gihe, si ho bari. Indero y’abana babo ibazwa abakozi bo mu nzu. Rero, bihuriranye n’urugo rurimwo abakozi batwika, batihangana mu bijanye no guha indero ibihimba vyabo vy’irondoka, n’abana bareze bakura baguruka muri vyo. None wokwitega indero nziza gute ku mwana mu gihe mutayaga ngo umenye ibihe agezemwo, canke ngo umenye amahindagurika y’umubiri ariko aracamwo ? Erega muri ivyo bihe ni ho umuvyeyi amenya ingene aheza akayagisha umwana wiwe. Gutyo akamenya ivyo kumubuza, akamwereka uko yo kwitwara, n’ingaruka yogira mu gihe yokwanjanjwa ku buzima bwiwe. Mukayaga ibijanye n’ubuzima ndoragitsina utarya umunwa, maze agakura azi ukuri kwose n’ingaruka zirimwo. N’iyo abirenzeko akaba azi ivyomushikira. » 

Ukuri gushirira mu kuyaga…

Hari umukurambere twayaze, yambwiye ko, aho hambere umwana bamwama iruhande. Yari azi ibizira vyo kuziririza. Ntiyorose akininata ku bihimba vy’irondoka. Umwana w’umwigeme baramubwira ko arinze atwara inda y’indaro baca baja kumuta mu gisumanyenzi, akaribwa n’ibikoko. Baramwereka iteka riri mu gutwikururwa. Bagira bati : « Mwana urigumya bazogutwikurure, bazozane umukenke udaciye hepfo, ngo utwambike ibara ko wakomeretse ata busugi wajanye. Dukeneye bazoduhe umukenke udaciye kugira tuzogire iteka ko wigumije. Utakubaganye. » None ubu, no gutwikurura biba umusore ataramenya ko, kuri nankana kujayo barinda kuzitura ubwato canke ari ugusoza mu ruzi. Baca bijajara bakagenda akanyoni karagurutse.

N’abavyeyi b’ubu uzumva ngo nta mwanya ngira, nobihera he, ndapfa kuruta… aho ni mu gihe ubabajije ko boba bayaga n’abana babo ku bijanye n’ubuzima ndoragitsana. Kukaba nkako, none umuvyeyi agenda amenya mw’ibarabara asa n’uwambaye ubusa yohanura iki abana ? Canke nk’abavyeyi usanga ari nk’umugore yirirwa mu bagabo agataha yaborewe yabaye ivyatsi, canke ugasanga n’umugabo yirirwa mu bagore agataha ashwana mu rugo, none woca witega ko abana babo bozokwama ibihe vyamwa ? Rimwe na rimwe abana bagwa mu mporero z’abavyeyi. Umuvyeyi yavyaye abana mu nda z’indaro ntanabihebe, ubwo yokwubahuka kuzana ikiganiro c’ubuzima ndoragitsina muri abo bana biwe ? Ukwigenza runtu mu muryango bifatana no kwisanzura mu kuyagira abana. Iyo hari ikiyago, abana barazana udukuru tw’irya n’ino, bakavuga batarya umunwa ivyo bashaka vyose, gutyo umuvyeyi akaronka ivyo afatirako mu gutanga impanuro, akanabakebura bibaye ngombwa. 

Imbuto itewe ni yo imera. Bavyeyi, ikebuke ! Muhe umwanya abana banyu, muyage mudahishanya. Uko umwana aza aragera mu bigero umube hafi. Umwereke umwonga uhuma n’uwudahuma, amenye gutandukanya ivyiza n’ibibi, kugira muri ivyo biyago mugirana amenye icomwicira kazoza kiwe n’ingene yocirinda. Twoye kwikebuka umwana yamaze kurugwamwo ngo dutangura kwicuza nti ese iyo menya. Birashoboka ko umwana agororwa akiri muto. Samandari wa Mandaranga ati : « uraba wumva birenge niwe ubarirwa », uwumva niyumve ivyo Njebas ahanura abavyeyi.

Click to comment

Leave a Reply

Votre adresse e-mail ne sera pas publiée.

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur comment les données de vos commentaires sont utilisées.

To Top